ثبت برند یا علامت تجاری یکی از مهم ترین مسائلی است که امروزه بسیاری از افراد فعال در عرصه تجارت با آن مواجه هستند، چرا که ثبت برند باعث میشود تا کالا ها و خدمات یک مجموعه درمیان مردم شناخته شود وجایگاه و اعتبار رسمی پیداکنند. پیش ازآغاز فرآیند رسمی ثبت برند، اولین گام، استعلام برند بوده که ازطریق سامانه های استعلامی مربوطه، قابل انجام است.
استعلام برند که به معنای جست وجوی برند در بانک های اطلاعاتی مراجع رسمی میباشد، مساله ای است که امروزه کاملا ضروری بوده و نمیتوان آن را یک امر اختیاری تلقی کرد. دلیل این مساله آن است که استفاده ازیک برندثبت شده بنام یک فرد، توسط دیگری میتواند به وجهه واعتبار آن شخص لطمه واردکرده و موقعیت تجاری وی را درمعرض خطر قراردهد. بههمین دلیل است، که ثبت برند مشابه ازمنظر قانونی نیز ممنوع بوده و فرد خاطی رابا ضمانت اجراهای قانونی مواجه میسازد. در این مطلب ابتدا به مفهوم علامت تجاری، الزامات تجار و ثبت برند تجاری برای کسب وکارها و سپس معنای مالکیت معنوی ثبت برند و لزوم استعلام ثبت برند ازسایت قوه قضاییه میپردازیم.
ثبت برند یا علامت تجاری
ثبت برند و علامت تجاری برای تولیدکنندگان کالا ومحصولات، افراد شاغل درزمینه صنعت و تجارت و موارد مرتبط با آن، مزایایی دارد. این افراد برای شناخته شدن دربازار، اسمی را انتخاب و اقدام به ثبت آن میکنند. در حقیقت اولین قدم برای شروع فعالیت در زمینههای ذکرشده، انتخاب و ثبت علامت تجاری است. داشتن برند یا علامت، موجب تمایز محصول ازسایر محصولات مشابه در بازار میشود، بطوری که مصرف کنندگان با شنیدن نام آن علامت تجاری، محصول و ویژگیهای مخصوص آن را به یاد میآورند. بنابراین ثبت علامت تجاری فقط داشتن یک نام نیست، بلکه شناسنامه یک محصول است که موجب شناخت آن در سطح ملی و جهانی است.
مزایای ثبت برند تجاری
مصرف کننده با استفاده از یک برند شناخته شدهریسک کمتری در خرید انجام میدهد و احتمال متضرر شدن آن خیلی کمتر است. چون یک برند قوی، ارزش اعتباری و اجتماعی بالایی دارد. شما اگر انتظارمشتری را ازمصرف کالای مورد نظرش برآورده کنید، حس رضایتمندی دراو ایجاد میشود، درنتیجه به محصول شما وفادار می ماند. پس یک تولیدکننده باهوش باید همیشه بدنبال راهی برای جلب رضایت و وفاداری مصرف کنندگان باشد، زیرا وقتی که محصول شما یک وجه تمایز ویژه نسبت به سایرین داشته باشد براحتی به یک برند محبوب و ماندگار تبدیل میشود. از مزایای ثبت برند میتوان به موارد زیراشاره کرد :
- یکی از دلایل لزوم ثبت برند این است که حق استفاده انحصاری برای صاحببرند ایجاد میشود. ثبت برند از سواستفاده افراد سودجو از علائم ثبت شده مشهور برای فروش محصولات بیکیفیت جلوگیری میکند. مطابق قانون اشخاصی که اقدام به ثبت برند میکنند حق استفاده انحصاری نسبت به علامت تجاری برایشان ایجاد میشود. بر اساس این حق، صاحبان برند میتوانند از اشخاص ثالثی که بدون اجازه اقدام به عرضه کالا باعلائم تجاری یا مشابه برند ثبت شده آنها نموده اند شکایت و خسارت دریافت کنند.
- ثبت برند باعث میشود مشتریان بهراحتی محصولات را بشناسند و از هم تمیزدهند.
- باعث ایجاد رقابت سالم بین تولیدکنندگان و شرکتها می شود که محصولاتشان با هم فرق داشته باشد و درافزایش کیفیت محصولات و سرمایه گذاری بیشتر تلاش کنند.
- با ثبت برند شرکت ها بهراحتی میتوانند از تسهیلات و وامهای بانکی استفاده کنند.
- ثبت برند یک روش موثر در بازاریابی و جذب مشتری است و باعث میشود شرکت ها وجهه و شهرت کسب کنند.
- از نکات کلیدی ثبت برند میتوان به قابلیت نقل و انتقال برند اشاره کرد. علامت تجاری ثبت شده، طبق قوانین ثبت علائم، قابل نقل وانتقال است.
شرایط علائم قابل ثبت
درمورد ممنوعیتهای ثبت برند باید بدانید کهبرای ثبت برند باید از ترکیب نام، سمبل، نشانه، طرح، شعار، علامت استفاده کرد، یاترکیبی که موجب شناسایی محصول، تمایز آن از سایر محصولات و انتقال یک مفهوم یا احساس بهمخاطب شود. امروزه اسم و برند تجاری از اهمیت خاصی برخوردار است و تجار حساسیت زیادی نسبت به ثبت برند وحفاظت ازآن نشان میدهند. به همین علت، در این مطلب قصد داریم تا به مهمترین نکات ثبت برند بپردازیم. انواع برندغیرقابل ثبت در قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری، در ماده 32محدودیتهایی برای ثبت انواع برند عنوان شده است. درواقع برندهایی که این ویژگی ها را داشته باشند، قابلیت ثبت ندارند:
- نتواند کالاها یاخدمات یک موسسه راازکالاها و خدمات موسسه دیگر متمایز کند.
- خلاف موازین شرعی یانظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد.
- مراکز تجاری یا عمومی را بویژه در مورد مبدا جغرافیایی کالاها یاخدمات یا خصوصیات آنها گمراه کند.
- عین یا تقلید نشان نظامی، پرچم، یا سایرنشان های مملکتی یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق بهکشور یا سازمان هایی که تحت کنوانسیونهای بینالمللی تاسیس شدهاند، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزا آن علامت باشد، مگرآن که توسط مقام صلاحیت دار کشور مربوط یا سازمان ذی ربط اجازه استفاده ازآن داده شده باشد.
- عین یا شبیه یا ترجمه یک علامت یا نام تجاری که برای همان کالاها یاخدمات مشابه متعلق به موسسه دیگری درایران معروف باشد.
- عین یا شبیه آن قبلا برای خدمات غیر مشابه ثبت و معروف شده باشد. به شرط آن که عرفا میان استفاده ازعلامت و مالک علامت معروف ارتباط وجود داشته باشد وثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد کند.
- عین علامتی باشد که قبلا به نام شخص دیگری ثبت شده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن مقدم باشد یا برای کالا وخدماتی است که به لحاظ ارتباط و شباهت موجب گمراهی می شود.
مراحل ثبت برند
ثبت برند مراحلی دارد که در زیر شرح داده میشود:
۱. در اولین مرحله شما برای برند خود نامی انتخاب میکنید که نشاندهنده نوع فعالیت شما است. این نام، نشانه اختصاصی محصول شما است و باید با رعایت موازین شرع و قانونی و اصول بازاریابی انتخاب شود و به صورت یگانه و بی همتا باشد تا در ذهن مصرف کننده ماندگار شود.
پس از انتخاب نام، باید استعلام بگیرید تانامی که انتخاب کرده اید، مشابه نامی که قبلا ثبت شده، نباشد. افراد شخصا میتوانند در بخش استعلام ثبت برند تجاری از سایت قوهقضاییه، جستجوی علامت تجاری را انجام دهند.
در این مرحله، مدارک موردنیاز برای ثبت برند را تهیه کنید.
مدارک مورد نیاز اشخاص حقیقی برای ثبت برند
- تصویر شناسنامه شخص حقیقی
- تصویر کارت ملی شخص حقیقی
- تصویر کارت بازرگانی (در صورت لاتین بودن برند پیشنهادی)
- تصویر مجوز فعالیت (تاییدشده در دفاتر اسنادرسمی)
- اطلاعاتی از قبیل آدرس، کدپستی، آدرس الکترونیکی، شماره تلفن همراه وشماره تلفن ثابت شخص حقیقی
مدارک موردنیاز اشخاص حقوقی برای ثبت برند
- تصویر شناسنامه تمام افرادی که در شرکت حق امضا دارند، اعم از مدیران، سهامداران و شرکای شرکت
- تصویر مجوز فعالیت
- کپی روزنامه رسمی تاسیس
- کپی روزنامه رسمی آخرین تغییرات
- تصویر کارت بازرگانی (در صورت لاتین بودن برند پیشنهادی)
- اطلاعاتی از قبیل آدرس، کد پستی، آدرس الکترونیکی، شماره تلفن همراه و ثابت افراد دارای حق امضا
- مدارک تهیه شده باید اسکن شده و هنگام ثبتنام در سایت مالکیت معنوی، بارگذاری شود.
۲. مرحله بعد، ثبت اظهارنامه در اداره مالکیت معنوی است. درحقیقت، این مرحله آغاز فرایند ثبت برند تجاری است. پس از بررسی و تایید کارشناسان، پیامک تایید برای شما ارسال میشود. برای ثبت و بررسی اظهارنامه، باید هزینه آن را پرداخت نمایید.
در این مرحله پس از بررسی اظهارنامه و درصورتی که ثبت برند بلامانع باشد، درخواست ثبت به روزنامه رسمی ارسال میشود. هزینه آگهی تقاضای ثبت در روزنامه را نیز باید پرداخت نمایید.
درصورتی که شخصی به ثبت برند شما اعتراض نداشته باشد، پس از ۳۰روز از چاپ در روزنامه، اظهار ثبت از طرف کارشناسان تایید می شود.
پس از اینکه ثبت علامت بدون مانع بود و اصل مدارک به اداره تحویل داده شد، باید در سامانه ثبت برند حقالثبت را پرداخت کنید.
دلایل لزوم استعلام علائم تجاری پیش از ثبت آن
جستجو و استعلام علایم تجاری قبل از ثبت علامت، این امکان رابه افراد میدهد تا بدون صرف هزینه زیاد و اتلاف وقت به راحتی بتوانند علامت تجاری موردنظر خود را انتخاب کنند. در مواردی که افراد بدون جستجو و استعلام علایم تجاری، اقدام به ارایه درخواست برای ثبت علامت تجاری موردنظر خود میکنند، این امکان وجود دارد که درخواست مذکور بدلیل شباهت علامت تجاری به علایم تجاری دیگری که قبلا به ثبت رسیده است، ردشود.
درچنین مواردی علاوه بر ازدست رفتن هزینهای که افراد، آن را برای ثبت علامت تجاری صرف کرده اند، زمان آنها نیز هدررفته و آغاز کار تجاری آنها با تاخیر مواجه شده و چه بسا، دراین فاصله، علامت تجاری دیگری که مجددا تصمیم به ثبت آن میگیرند نیز، توسط فرد دیگری ثبت شده باشد. به همیندلیل نیز به تمامی افراد و مجموعههایی که قصد ثبت علائم تجاری دارند، توصیه میگردد که قبل ازهرگونه اقدام قانونی جهت ثبت علائم تجاری، حتما از نحوه جستجو و استعلام علامت تجاری کسب اطلاع کرده و این استعلام را انجام دهند.
استعلام ثبت برند تجاری
هنگامیکه یک برند تجاری در حوزه ای خاص به ثبت میرسد، نه تنها کسی حق برگزیدن آن را برای محصولات یا خدمات خود ندارد، بلکه هیچ کس امکان انتخاب نام های مشابه یا نشان های مشابه آن برند را نیزنخواهد داشت. در واقع علامت تجاری نباید تکراری باشد و این موضوع شامل عبارت های مشابه نیز میشود. بنابراین پیش از فرستادن اظهارنامه ثبت علائم تجاری باید از آن مطمئن شد.
نحوه استعلام برند قبل از ثبت به دو شیوه میسر است. یکی از طریق سامانه مرکز مالکیت معنوی که زیر نظر سازمان ثبت اسناد واملاک کشور است و شیوه دیگر ازطریق سایت و روزنامه رسمی قابل انجام است. توجه داشته باشید که حتما باید قبل ازثبت برند، استعلام آن بصورت کامل انجام شود وگرنه ممکن است هزینه و زمان افراد برای ارسال اظهارنامه ثبت از دست برود وبرند انتخاب شده آن ها توسط مرجع قانونی ردشود.
به طور کلی، قوانین ثبت برند در ایران در زمینه نام گذاری سختگیرانه است. قانون بگونه ای نوشته شده است که از برندهای ثبت شده بطور کامل حمایت کند. همچنین راه سواستفادههای عمدی و سهوی را نیزبسته است. درواقع، عناوین جدید باید طوری گزینش یا ترسیم شوند که مخاطبان را به اشتباه نیندازند. درنتیجه، استعلام دقیق برند قبل از ثبت آن بسیار ضروری است.
استعلام برند قبل از ثبت در مرکز مالکیت معنوی
سامانه ثبت برند ipm.ssaa.ir، معتبرترین مرجع استعلام برند است. برای این منظور، کافی است که اشخاص متقاضی ثبت برند، بامراجعه به این سایت و انتخاب گزینه جست وجو در بانک اطلاعاتی ثبت علایم، پس ازوارد کردن اطلاعات لازم درفرم مربوطه، از ثبت یا عدم ثبت برند موردنظر خود، توسط اشخاص دیگر مطمئن شوند.
اطلاعات اولیه مورد نیاز برای جستوجو دراین سایت شامل این موارد میشود: نام برند، میزان تطابق آن با عبارتهای مشابه، طبقه بندی کالا و خدمات، طبقه بندی تصویر، شماره ثبت، شماره اظهار نامه و وضعیت آن. علاوه بر این ها ، افراد حقیقی باید نام و نام خانوادگی، شماره ملی و تاریخ اظهار نامه خود را نیز وارد کنند. همچنین اشخاص حقوقی به نام شرکت، شماره ثبت شرکت و تاریخ اظهار نامه خود نیاز پیدا خواهند کرد.
هزینه و مدت زمان جست و جو و استعلام علائم تجاری
یکی از مهم ترین مواردچالش برانگیزی که ممکن است باعث شود تابرخی از افراد به سراغ یادگیری نحوه جستجو و استعلام علائم تجاری نروند، آن است که نمیدانند دقیقا برای گذراندن مراحل استعلام باید چقدر منتظر باشند و چه مدت طول میکشد تا استعلام علامت تجاری انجام شود. دربعضی مواقع نیز ممکن است برخی فکرکنند که برای استعلام علامت تجاری باید هزینه زیادی را پرداخت کنند.
اما واقعیت آن است که با اطلاع یافتن از جزییات نحوه جستجو و استعلام علایم تجاری، شما متوجه این موضوع میشوید که استعلام گرفتن از سامانه مالکیت معنوی یا سایت روزنامه رسمی، دارای هیچ هزینه ای نیست و کاملا رایگان است و عموم مردم میتوانند از این امکان حقوقی که برایشان به وجود آمده است، استفاده کنند.
همچنین، این فرآیند حقوقی در کوتاه ترین زمان ممکن انجام می گیرد و بنابراین هرزمان که افراد بخواهند میتوانند براحتی به سایتهای گفته شده مراجعه کنند و اقدام به جستوجو و استعلام علائم تجاری نمایند.
سخن پایانی
در این مقاله در مورد ثبت برند، مزایا و مراحل ثبت برند و همچنین نحوه استعلام ثبت برند از سایت قوه قضاییه صحبت کردیم. اگر شما عزیزان در تمامی زمینه های ثبت برند شخص حقوقی یا ثبت برند شخص حقیقی و همچنین نحوه استعلام ثبت برند نیاز به دریافت مشاوره و راهنمایی دارید می توانید با مشاوران و همکاران ما در تماس باشید تا شما را راهنمایی نمایند.